باشند و اگر چنانچه دو ربع تركيب يابند دو روز نوبت ديگر در ترك و راحت و اگر دو خمس باهم تركيب يابند دو روز نوبت باشد و سه روز تركيب يابند دو روز نوبت باشد و دو روز ترك و هر دو خمس گويا كه غب باشد و هرگاه كه دو سدس تركيب يابند و دو روز نوبت باشد و سه روز ترك و راحت و ضابطه در معرفت اينست ضم ايام نوبت يا ايام ترك بايد كرد و يكى برو هميشه زياده بايد كرد و آنچه حاصل است ازو اسم هريك ازين حميات مذكوره مشتق است و عدد او بعدد نوبتها و مثالش اينست كه تپى است پنج روز نوبت دارد و سه روز ايام ترك و اگر رجوع بضابطه موضوعه كنيم اين پنج تپ باشد كه . . . مدت زمان اخذ و ترك . . . درين آنست كه ربع تپى را مىنامند كه امروز نوبت آيد و روز چهارم نيز بوقت باشد پس و خمس آنست كه او را سه راحت باشد و ديگر روز نوبت باشد و روز پنجم نيز نوبت باشد پس خمس و چون يك روز ضابطه مقرره برو زياده سازيم خمس باشد پس خمس باشد كه عدد پنج است و او را خمس به كسر خا نام نهاده‌اند تا فرق باشد ميان او و عدد در اسم و چون بحران و اندرات در آن ايام و علامات محموده و رديه در كتب مبسوط از عربى و فارسى بر وجهى مبين شده است و چون ايراد او موجب تطويل بليغ در كلام بود درين مقام ايراد نكرد . [ 215 ] مقاله در بيان اورام و بثور و جذام و و با و حذر اينها و ببايد دانست كه اورام را برين وجه تقسيم كرده‌اند كه هر ورمى كه هست او را ماده مىباشد و مادهء او خالى ازين نيست كه ذو قوام و يا غير ذو قوام است كه آن مائيه و ريح است و اوّل كه ذو قوام است اخلاط اربعه است و از جمله اورام كه از مادهء ذو قوام است يكى ورم دمويست و او را فلغمونى مىنامند و اين ورم از